İsveçli uzmanlar kripto konusunda uyardı

Büyük zenginlikler ve bazılarına göre dünyayı değiştirme potansiyeli. Eleştirmenlere göre insanları mahvedebilecek riskli bir varlık. "Yatırımlarınızı komple kaybedebilirsiniz". Çok büyük düşüşler beklentisi yüksek.

İsveçli uzmanlar kripto konusunda uyardı

Cryptocurrency, bulmacaları çözen ve büyüleyen bir dönüm noktasıdır.

- SEB'in baş ekonomisti Johan Javeus, kripto sahip olabileceğiniz en yatırımlardan biri olduğunu söyledi.

2010 yılında, ilk merkezi olmayan kripto para birimi olan bir bitcoin, 0,0008 dolar değerindeydi ve destekçileri, sınırlı bir bilgisayar meraklısı ve hacker kalabalığından oluşuyordu.

O zamandan beri, para birimindeki değer ve ilgi arttı ve Kasım 2021'de bitcoin 69.000 dolarlık rekor bir seviyeye ulaştı.

Şimdi, 2022 yazında, bir bitcoinin maliyeti yaklaşık 20.000 dolar "Kasım ayından bu yana yaklaşık yüzde 70'lik bir düşüş yaşandı. Birçok küçük tasarruf sahibi, paralarının düşüşte kaybolduğunu gördü" en azından geçici olarak.

Diğer bir örnek ise Mart ayında 3.500 dolara mal olan ve şimdi 1.100 dolara düşen ikinci en büyük kripto para birimi Ethereum. İlkbaharda, bir başka büyük kripto para birimi olan Terra Luna da çöktü. Stabil coinin sapmasıyla birlikte fiyatı yüzde 99,7 düştü ve sadece birkaç gün içinde 450 milyar İsveç kronuna eşdeğer para buhar oldu.

"Fiyat balonu"

Diğer şeylerin yanı sıra, uzmanların bu yılki büyük yarıştan önce bile işaretledikleri, bitcoin ve diğer kripto para birimlerinin yüksek oynaklığı (bir para biriminin veya hisse senedinin ne kadar kararsız olduğu) için uyarılarda bulunuyor.

"Büyüme kaygısının yoğun olduğu bir ortamda yatırımcılar daha temkinli oluyor. Varlık satarlar ve riski azaltmaya çalışırlar" ifadeleri kullanan SEB baş stratejisti Johan Javeus, bunun hisseleri etkilediğini, ancak kripto para birimlerini daha da fazla etkilediğini söyledi.

Yetkili, son yılların büyük iniş çıkışlarını bir kripto balonu olarak tanımlıyor.

"Bunun bir fiyat balonu olduğunu söyleyebilirim" diyen Johan Javeus, en son büyük bir düşüşün 2017'de gerçekleştiğini, aynı zamanda ilk gerçek kripto yutturmacası yaşandığına işaret etti.

Javeus, büyüme modelinin belli bir iklimde çalışmadığı ortaya çıkınca, bazı şirketlerin heyecanlanıp sonra sert bir şekilde düştüğü borsadakiyle birebir aynı yorumu yaptı.

"Güvenlik yok"

Riksbank'ta Finansal İstikrar Bölümü'nde ekonomist olan Hanna Eklööf, kripto para birimlerinin riskleri hakkında bir rapor yazdı.

- "Bir tüketici olarak sizin için risk, yatırım yaptığınız şeyi kaybedebilmenizdir. Hangi finansal araca yatırım yaparsanız yapın bu risk mevcuttur, ancak kripto para birimleri söz konusu olduğunda çok fazla tüketici koruması yoktur. İşler kötü gittiğinde sorumlu tutulacak kimse yok" bilgisi aktardı.

Hanna Eklööf, bir başka sorunun da birçok kripto para birimi için değerlerini destekleyen temel bir güvenlik olmaması olduğunu belirtti.

Bir kripto para biriminin fiyatını belirleyen şey, bir başkasının para birimine satın aldığınızda en az sizin ödediğiniz kadar ödemeye razı olacağı beklentisidir.

- Sermaye söz konusu olduğunda, her zaman altta yatan bir şirket vardır. Bitcoin tüm bu güvenlikten yoksunken, gerçek varlıkları ve nakit akışları var. Kripto varlıklarının değerlerini koruyacağının garantisi yoktur.

Her şeyi kaybetme riski

Oynaklığa ek olarak, kripto para birimleri, yönetim söz konusu olduğunda daha büyük riskler içerir. Tüm kripto sahipleri, varlıklarını iki adımlı bir kimlik doğrulama ile açılan bir kripto cüzdanı kullanarak depolar: "özel anahtar" olarak adlandırılan 24 kelimelik bir ödeme ve cüzdanın adresi olarak işlev gören bir "ortak anahtar".

Bankanın hesap sahibi hakkında çok fazla bilgiye ihtiyaç duyduğu normal banka hesaplarının aksine, kullanıcı anonim olarak bir kripto cüzdanına bağlanır.

Bu, cüzdanınızın anahtarlarını kaybederseniz varlıklarınıza erişmenizi zorlaştırır.

"Acımasız düşüşler"

Kayıp kripto anahtarlarını kurtaran Crypto Asset Recovery şirketini yöneten Amerikalı Chris Brooks, zaman zaman cüzdanlarına girmeyen insanlardan günde yüzün üzerinde talep aldı.

- Maalesef yüzde 70 civarında yardımcı olamayız. Çok gelişmiş bir parola diziniz varsa ve/veya açık anahtarın bulunduğu sabit sürücüyü kaybettiyseniz, bunun matematiksel olarak imkansız olduğunu söylüyor.

Hem Hanna Eklööf hem de Johan Javeus, birçok insanın kripto para birimlerinde neden hem ödeme aracı hem de yatırım olarak avantajlar gördüğünü anladıklarını belirtirken, yine de yatırım yapmak isteyenler için büyük bir düşünce gerektiriyor görüşünde.

"Verdiğim tek tavsiye, ne satın aldığınızı anlamak için okumaya devam etmenizdir. Asla kaybedebileceğinizden daha fazla bahse girmeyin. En azından son altı aydaki gelişme buna bir örnektir" ifadeleri kullanan Johan Javeus, bazen çok acımasız düşüşlerin de olduğunu söyledi.

"İdeolojik bir buluş"

Bağımsız bir kripto uzmanı olan Totte Löfström ise bitcoin ile temel fikrin spekülasyondan para kazanmak olmadığına dikkat çekti.

Bitcoin "Her şeyden önce ideolojik bir icat olduğu unutulmamalıdır. Mali krize ve merkez bankalarının izlediği para politikasına karşı bir tepki olarak ortaya çıktı" yorumu yaptı.

Totte Löfström, kripto paralara sahip olmakla ilgili riskler olduğunu kabul ederken, bu risklerin oynaklıkla ölçülü olmadığının altını çizdi.

Ancak Hans, bitcoin'in sonunda merkezi olmayan bir ödeme sistemi olma potansiyeline ulaşabileceğine inanıyor.

Kripto uzmanı, bir şeylerin değişebileceğine, bitcoinin var olduğuna ve yetkili merciler düzenleme yapmasada kriponun varlığını devam ettireceğine inandığını belirtti.
 

Semihhan AYDEMİR / İsveç Gündemi

Güncelleme Tarihi: 16 Temmuz 2022, 16:31
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner6